Dnia 19 marca 2026 r. uczniowie klas VII i VIII uczestniczyli w żywej lekcji historii pt. „Druk wolności. Sitodruk w walce z cenzurą”, przeprowadzonej przez pana Leszka Dobrzyńskiego z Instytutu Pamięci Narodowej w Szczecinie. Prowadzący wyjaśnił, że sitodruk to technika druku polegająca na przeciskaniu farby przez specjalną siatkę (matrycę) na wybrane podłoże, np. papier, tkaninę czy karton. Dzięki swojej prostocie i stosunkowo niskim kosztom stał się ważnym narzędziem w działaniach społecznych i politycznych. Podczas zajęć omówiono rolę sitodruku jako formy „druku wolności”, szczególnie w kontekście walki z cenzurą. W czasach, gdy oficjalne media były kontrolowane przez władzę, sitodruk umożliwiał niezależne rozpowszechnianie informacji, haseł i grafik. Był szeroko wykorzystywany m.in. przez ruchy opozycyjne, artystów i aktywistów.
Uczniowie poznali najważniejsze cechy sitodruku w kontekście oporu wobec cenzury:
-
możliwość szybkiego powielania treści,
-
łatwość ukrycia i przenoszenia sprzętu,
-
brak konieczności dostępu do profesjonalnych drukarni,
-
możliwość działania w małych, niezależnych grupach.
Na zajęciach zwrócono również uwagę na znaczenie plakatu i grafiki jako form komunikacji wizualnej. Proste, mocne hasła i symbole były kluczowe, aby przekaz był czytelny i zapadał w pamięć. Część praktyczna polegała na przygotowaniu farby drukarskiej z powszechnie dostępnych w tamtym czasie materiałów, tj. pasty czyszczącej i farby plakatowej, oraz wykonaniu odbitek metodą sitodruku. Uczestnicy mogli zobaczyć cały proces druku. Warsztaty bardzo podobały się młodzieży i zwiększyły ich świadomość społeczną – pokazały, jak ważna jest wolność słowa oraz jak można ją wyrażać nie tylko poprzez tekst, ale także obraz i symbol. Uświadomiły im, że sitodruk to nie tylko technika artystyczna, ale również narzędzie walki o wolność słowa i niezależność przekazu.
